Τρίτη 6 Ιανουαρίου 2026

Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΡΜΗΝΕΥΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ

 


https://content.e-me.edu.gr/wp-admin/admin-ajax.php?action=h5p_embed&id=1548186


Ερμηνεία της εικόνας της Γέννησης του Κυρίου


Γεμάτοι ιερές εικόνες είναι οι Ναοί μας. Όχι μόνο για να τις ασπαζόμαστε οι πιστοί. Κάθε εικόνα είναι κι ένα ολόκληρο βιβλίο, που μας διδάσκει. «Βιβλία των αγραμμάτων» ονομάζει τις εικόνες ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός, γιατί αποτυπώνονται εκεί παραστατικά η διδασκαλία της Εκκλησίας μας ή και οι βίοι των αγίων μας. Αυτά, δηλαδή, που ένας μορφωμένος θα διάβαζε σε διάφορα βιβλία. Ας δούμε, όμως, τι μπορεί κανείς να «διαβάσει» στην εικόνα της Γέννησης του Κυρίου!

Η εικόνα
Το μαύρο τριγωνικό σπήλαιο συμβολίζει τη σκοτεινιά του προχριστιανικού κόσμου.

Μέσα στη φάτνη βρίσκεται το «Παιδίον» τυλιγμένο σε λευκά σπάργανα. Πίσω απ’ τη φάτνη βρίσκονται δύο ζώα, ένα βόδι κι ένα γαϊδουράκι. Η παρουσία τους εκεί εξηγείται από την προφητεία του Ησαΐα: «Γνωρίζει το βόδι τον ιδιοκτήτη του και ο όνος τη φάτνη του Κυρίου του. Ο Ισραήλ όμως δε με γνωρίζει και ο λαός μου δε με καταλαβαίνει», (Ησ. 1,3).

Οι άγγελοι βρίσκονται στο πάνω μέρος της εικόνας. Οι μισοί δοξολογούν το Θεό και οι άλλοι φέρνουν την καλή αγγελία στους ποιμένες. Ο αστέρας δείχνει τη φάτνη.

Στο κέντρο της εικόνας βρίσκεται η Παναγία. Είναι η πιο μεγάλη απ’ όλα τα άλλα πρόσωπα για να τονισθεί η συνεισφορά της στη σωτηρία του ανθρώπου.

Στο κάτω μέρος της εικόνας εμφανίζεται ο Ιωσήφ, σκεπτικός για όλα όσα συμβαίνουν. Δίπλα του, μεταμφιεσμένος με τη μορφή γέροντα, ο Σατανάς προσπαθεί να σπείρει αμφιβολία στην ψυχή του δίκαιου γέροντα. Επιτείνει μάλιστα τις αμφιβολίες του Ιωσήφ για την παρθενία της Θεοτόκου μπήγοντας στη γη το ραβδί του και υπαινισσόμενος ότι όσο είναι δυνατόν το ξερό ραβδί να βλαστήσει, άλλο τόσο η Παναγία είναι δυνατόν να είναι Παρθένος. Όμως το ραβδί πετάει φύλλα!

Τέλος, ο Ιωσήφ ζωγραφίζεται στην άκρη της εικόνας κι όχι μαζί με την Παναγία και το Χριστό γιατί δεν είναι πατέρας, αλλά μόνο προστάτης της οικογένειας.

Ερμηνεία της εικόνας
ΦΑΤΝΗ: Βρίσκεται στο κέντρο της εικόνας μέσα σε ένα μαύρο τριγωνικό σπήλαιο που φανερώνει τη σκοτεινιά του προχριστιανικού κόσμου, μέσα στον οποίο λάμπει το Θείο Βρέφος. Πίσω από τη Φάτνη βρίσκονται δύο ζώα ένα βόδι και ένα γαϊδουράκι.

Ο ΜΙΚΡΟΣ ΧΡΙΣΤΟΣ: Φεγγοβολεί μέσα στα λευκά σπάργανά Του. Όλοι οι λαοί Τον περίμεναν. Όλοι οι άνθρωποι, εκτός απ’ τον Ηρώδη, χαίρονται για τον ερχομό Του.

ΠΑΝΑΓΙΑ: Στο κέντρο της εικόνας είναι και η Παναγία ξαπλωμένη. Η γυναίκα που έφερε στον κόσμο τον Σωτήρα Του. Κουρασμένη από τη Γέννα και γι’ αυτό, ξαπλωμένη. Με σεβασμό, όμως, κοιτάζει το Θείον Βρέφος, που γέννησε. Η παρουσία της εκεί, δηλ. στο κέντρο της εικόνας, δείχει πως στο σχέδιο του Θεού για τη σωτηρία του ανθρώπου, βοηθά και το ανθρώπινο γένος.

ΑΓΓΕΛΟΙ: Στο πάνω μέρος της εικόνας οι μισοί δοξολογούν το Θεό: «Δόξα στον ύψιστο Θεό και ειρήνη στη Γη και ευαρέσκεια στους ανθρώπους», και οι άλλοι φέρνουν καλά νέα στους ποιμένες: «Γεννήθηκε για σας σήμερα σωτήρας»!

ΜΑΓΟΙ (δηλ. αστρολόγοι, βασιλιάδες και ιερείς): Στην άλλη μεριά της εικόνας είναι οι Μάγοι άλλοτε πεζοί και άλλοτε πάνω σε καμήλες κρατώντας τα δώρα τους έρχονται απ’ την Ανατολή για να προσκυνήσουν τον «νεογέννητο βασιλιά των Ιουδαίων». Μπροστά τους είναι το Αστέρι, το μήνυμα που στάλθηκε από τον Ουρανό για να τους οδηγήσει στον αναμενόμενο Λυτρωτή.

Ο ΓΑΪΔΑΡΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΒΟΔΙ! Τα ζώα του στάβλου, που με το χνώτο τους ζεσταίνουν τον Χριστό. Συμβολίζουν του Ιουδαίους και τους Eθνικούς, που δεν είχαν γνωρίσει ακόμη τον Λόγο του Θεού. Το σκοτάδι της σπηλιάς συμβολίζει αυτήν την άγνοια.

ΙΩΣΗΦ: Στο κάτω αριστερό μέρος βρίσκεται ο Ιωσήφ, ο προστάτης της Παναγίας και του μικρού Ιησού. Ο «γέρος» δίπλα του είναι ο διάβολος που τον βάζει σε σκέψεις γύρω από την αγνότητα της Μαριάμ.

ΛΟΥΤΡΟ: Στο κάτω δεξί μέρος της εικόνας ζωγραφίζεται το πρώτο λουτρό. Δεν μαρτυρείται στα ιερά Ευαγγέλια κι ούτε μπορεί να έγινε στην ερημιά του σπηλαίου. Δηλώνει, όμως, έτσι ο αγιογράφος την ανθρώπινη φύση του Κυρίου. Ο Χριστός ήταν και άνθρωπος και είχε τις απαιτήσεις της ανθρώπινης φύσης.

Πη

Πέμπτη 18 Δεκεμβρίου 2025

Ταινίες για Χριστούγεννα

 








Πέμπτη 11 Δεκεμβρίου 2025

Θρησκευτικα Α γυμνασίου Ευαγγελισμός

 



Από τον Ιταλό ζωγράφο Fra Angelico (1400-1455). 






Σκεφτείτε ότι μια μέρα, ενώ κάνετε κάτι συνηθισμένο, έρχεται κάποιος και σας φέρνει ένα πολύ σημαντικό μήνυμα που μπορεί να αλλάξει τη ζωή σας.
Πώς θα νιώθατε; Τι θα κάνατε;

Κάτι παρόμοιο συνέβη στη Μαρία. Ήταν μια απλή, καθημερινή κοπέλα, όταν εμφανίστηκε μπροστά της ένας άγγελος με έναν χαιρετισμό που δεν είχε ξανακούσει κανείς. Της είπε ότι ο Θεός έχει ένα ιδιαίτερο σχέδιο για εκείνη – ένα σχέδιο που θα έφερνε ελπίδα σε όλο τον κόσμο.

Με αυτή την ιστορία θα προσπαθήσουμε να δούμε:

  • πώς ο Θεός συνεργάζεται με τους ανθρώπους,

  • πώς η ελευθερία και η εμπιστοσύνη παίζουν σημαντικό ρόλο,

  • και πώς ένα απλό «ναι» μπορεί να γίνει αρχή για κάτι μεγάλο.

Ας ξεκινήσουμε το μάθημα προσπαθώντας να μπούμε στη θέση της Μαρίας: πώς θα αντιδρούσαμε εμείς στη θέση της;

https://photodentro.edu.gr/v/item/ds/8521/7202



Τρίτη 25 Νοεμβρίου 2025

ΒΟΥΔΔΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗ

 

Κύρια είδη βουδιστικών αρχιτεκτονικών μνημείων

1. Στούπα (Stupa)

Η στούπα είναι ίσως το αρχαιότερο και πιο χαρακτηριστικό βουδιστικό κτίσμα.

  • Σχήμα: ημισφαιρικό, με συμβολισμό την κοσμική οροφή και το μονοπάτι προς τη φώτιση.

  • Χρήση: χώρος προσκύνησης· συχνά περιέχει λείψανα του Βούδα ή σημαντικών μοναχών.

  • Παράδειγμα: Σατσίγια Στούπα, Μεγάλη Στούπα του Σάντσι στην Ινδία.  


Η Στούπα Τσαουκχάντι χτίστηκε κατά την περίοδο Γκούπτα (4ος και 5ος αιώνας μ.Χ.) και πιστεύεται ότι σηματοδοτεί το μέρος όπου ο Βούδας συνάντησε για πρώτη φορά μια ομάδα πέντε ασκητών (οι οποίοι αργότερα έγιναν οι πρώτοι μαθητές του). Ορθογώνιο σχήμα, με σκαλοπάτια που οδηγούσαν προς τα πάνω, ήταν διακοσμημένο με γλυπτά του Βούδα. Η οκταγωνική κατασκευή ακριβώς στην κορυφή είναι μια προσθήκη από τον γιο ενός ιερέα κατά την περίοδο των Μουγκάλ, το 1588 μ.Χ. Σάρναθ, Ούταρ Πραντές, Ινδία , 5ος αιώνας μ.Χ.



2. Παγόδα (Pagoda)

Η παγόδα εξελίχθηκε από τη στούπα όταν ο Βουδισμός εξαπλώθηκε στην Κίνα, Κορέα και Ιαπωνία.

  • Σχήμα: πολυώροφη, κατακόρυφη δομή με χαρακτηριστική στέγη ανά επίπεδο.

  • Συμβολισμός: τα πέντε στοιχεία (γη, νερό, φωτιά, αέρας, αιθέρας).

  • Παράδειγμα: Παγόδα του Ναού Χοριού-τζι στην Ιαπωνία.

3. Βιχάρα (Vihara)

Πρόκειται για βουδιστικά μοναστήρια.

  • Εξυπηρετούν ως χώροι κατοίκησης μοναχών, με αίθουσες διδασκαλίας και διαλογισμού.

  • Στην αρχαιότητα ήταν συχνά σπηλαιώδη συγκροτήματα.

  • Παράδειγμα: Σπήλαια Ατζάντα και Ελόρα στην Ινδία.

4. Τσαϊτία (Chaitya Hall)

Αίθουσες λατρείας, συχνά λαξευμένες σε βράχο.

  • Μακρόστενες αίθουσες με αψιδωτή οροφή.

  • Περιέχουν μια μικρή στούπα στο εσωτερικό.

  • Παράδειγμα: Σπηλιά Καρλί στην Ινδία.














5. Ναοί (Temples)

Σε πολλές περιοχές δημιουργήθηκαν μεγάλα συγκροτήματα ναών με αυλές, αίθουσες και παγόδες.

  • Παράδειγμα: Ανγκόρ Βατ στην Καμπότζη (με ισχυρές επιρροές Ινδουισμού και Βουδισμού), Γουάτ Πο στην Ταϊλάνδη.


🔶 Αρχιτεκτονικές αρχές και συμβολισμοί

  • Άξονας προς τον ουρανό: συμβολίζει τη φώτιση.

  • Κυκλικοί ή τετραγωνικοί χώροι: αντιπροσωπεύουν την κοσμική τάξη.

  • Γεωμετρική συμμετρία: εκφράζει την ισορροπία του κόσμου.

  • Μαντάλα: πολλές κάτοψεις βασίζονται σε μαντάλα, δηλαδή συμβολικό διάγραμμα του σύμπαντος.


🔶 Υλικά και τεχνικές

  • Στην Ινδία: πέτρα, τούβλο, λαξευμένες στο βράχο κατασκευές.

  • Στην Κίνα & Ιαπωνία: ξύλο, περίτεχνες ξύλινες στέγες με ανασηκωμένες άκρες.

  • Στο Θιβέτ: πέτρα, πηλός και ζωγραφική με δυνατά χρώματα.


B ΛΥΚΕΙΟΥ: ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΟΣ ΧΩΡΟΣ

 ΝΑΖΙ ΚΑΙ ΠΑΠΑΣ